Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Vuurwerk

Vuurwerk hoort voor veel mensen bij oud en nieuw. Het afsteken van vuurwerk veroorzaakt wel milieuvervuiling: fijnstof in de lucht en zware metalen in de bodem en het water. Gelukkig zijn er manieren om de vervuiling van vuurwerk te beperken.

vuurwerk-toeschouwers.jpg

Het afsteken van vuurwerk vervuilt de lucht, vooral met fijnstof, waarop zware metalen meeliften. De eerste twee uur van het nieuwe jaar is de concentratie fijnstof wel 40 keer zo hoog als normaal. Het inademen ervan is schadelijk voor de gezondheid, vooral voor mensen met een zwakke gezondheid of longziekte.

Ook zorgt vuurwerk voor bodem- en watervervuiling. Dat komt door het fijnstof dat neerdaalt en door onverbrande vuurwerkresten. Boosdoeners zijn de zware metalen in vuurwerk: barium, antimoon en strontium, die schadelijk zijn voor de gezondheid van mens en dier. En koper, dat bij te hoge concentraties giftig is voor het waterleven.

Tips vuurwerk

  • 1

    Vermijd illegaal vuurwerk. Er kunnen zeer schadelijke stoffen in zitten, zoals cadmium.

  • 2

    Bedenk dat bij knalvuurwerk minder schadelijke stoffen vrijkomen dan bij siervuurwerk.

  • 3

    Verminder de hoeveelheid vuurwerk die wordt afgestoken: werk samen met de buren, organiseer iets met de hele straat, of ga alleen kijken.

  • 4

    Ruim afval dat overblijft na het afsteken van vuurwerk zo snel mogelijk op, zodat schadelijke stoffen niet in het milieu komen.

  • 5

    Heb je last van de luchtvervuiling, blijf dan een aantal uren na middernacht binnen.

Vuurwerk en het milieu

vuurwerk-rook.jpg

Knalvuurwerk bestaat vooral uit buskruit. Siervuurwerk bevat daarnaast ook zware metalen die zorgen voor de kleur- en geluidseffecten. Vanwege die zware metalen geeft siervuurwerk meer schadelijke uitstoot dan knalvuurwerk. Knalvuurwerk geeft wel meer kans op gehoorschade. 

Naar schatting dertig procent van het afgeschoten vuurwerk is illegaal. In zulk vuurwerk kunnen zeer schadelijke stoffen zitten, zoals cadmium en perchloraat. Daarom is illegaal vuurwerk gevaarlijker en schadelijker voor het milieu.

Luchtvervuiling

Vuurwerk veroorzaakt luchtvervuiling. Op oudejaarsavond kort na middernacht schieten de concentraties omhoog. De concentratie van fijnstof ligt op 1 januari vaak wel zeven tot acht keer zo hoog als de normale dagconcentratie. Vooral de eerste twee uur van het nieuwe jaar zijn ze wel vaak tientallen keren zo hoog als normaal.

Het inademen van fijnstof is schadelijk voor de gezondheid. Met name mensen die last hebben van hun longen of een zwakke gezondheid hebben, zullen hier last van hebben. Dat gebeurt vooral tijdens jaarwisselingen waarbij het windstil is en niet regent; het fijnstof blijft dan langer hangen. Wie last heeft van de luchtvervuiling, kan het beste een aantal uren na middernacht binnen blijven.

Bodem- en watervervuiling

De schadelijke stoffen in onverbrande resten van vuurwerk en in de kleine stofdeeltjes, dalen neer en komen dan vooral in de bodem terecht. Het gaat dan om schadelijke zware metalen, zoals koper, barium, strontium en antimoon, en in het geval van illegaal vuurwerk mogelijk ook cadmium. Barium, antimoon en strontium zijn schadelijk voor de gezondheid van mens en dier. Koper is in hoge concentraties giftig voor dieren die in het water leven, en schadelijk voor planten.

Gaandeweg verplaatst de vervuiling zich naar het oppervlaktewater. Via deze weg levert vuurwerk een forse bijdrage aan de ophoping van zware metalen in het milieu. Die zware metalen kunnen niet worden afgebroken door biologische processen en blijven dus het milieu vervuilen. Voor koper worden de milieunormen in het water overschreden. Vuurwerk draagt daaraan bij: ongeveer achttien procent van al het koper in het oppervlaktewater komt uit vuurwerk.

Vuurwerkafval

Elk jaar zijn er meer dan 800 vrachtauto’s nodig om al het afval van vuurwerk op te ruimen. Dat afval is hoofdzakelijk karton en papier, met de nodige onverbrande zware metalen erin. Het is belangrijk dat al het afval snel wordt opgeruimd, zodat de metaalresten niet kunnen uitspoelen naar de bodem en het oppervlaktewater. Vuurwerkresten kunnen bij het huishoudelijk afval.

Wetgeving voor vuurwerk

Volgens het Vuurwerkbesluit gelden er regels voor goed vervoer, goede opslag en verantwoord afsteken, om de gevaren van vuurwerk zoveel mogelijk te beperken. Verder mag vuurwerk volgens het besluit geen schadelijk perchloraat of cadmium bevatten.

CE-mark-2012.jpg

Sinds 2010 moet al het consumentenvuurwerk in Europa een CE-logo dragen (zie ook CE-markering). Dat laat zien dat de productie voldoet aan milieu- en veiligheidseisen.

Meer informatie

Terug naar boven