Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Antifouling: tips voor milieuvriendelijk bootonderhoud

Met een zeilboot of plezierjacht geniet je natuurlijk graag onbezorgd van de natuur. Milieuvriendelijk onderhoud van je boot hoort daarbij. Denk bijvoorbeeld na over welke middel je gebruikt om de aangroei van algen en wier op je boot tegen te gaan. Samen zorgen we ervoor dat de natuur mooi blijft!

Man onderhoudt boot met hogedrukreiniger .jpg

Met een boot kun je heerlijk genieten van de frisse lucht en mooie natuur. Maar wist je dat veel middelen (antifouling) om aangroei van algen en schelpen aan je boot tegen te gaan schadelijk zijn voor het milieu? Antifouling met koper of zink is giftig voor mensen, dieren en planten. Als je vooral in zoet water vaart, kun je waarschijnlijk prima toe met milieuvriendelijke alternatieven, zoals een harde non-stick coating die je schoon kunt borstelen of spuiten. Dat is wat meer werk, maar zo kun jij zorgeloos varen en doe je de natuur een groot plezier.

Tips om minder antifouling te gebruiken

  • 1

    Is een nieuwe laag wel nodig? Bekijk na afloop van het vaarseizoen of het nodig is om een nieuwe laag antifouling aan te brengen. Heb je weinig aangroei, dan kan de oude laag misschien nog een jaar mee

  • 2

    Gebruik niet elk jaar hetzelfde product, maar kijk of er milieuvriendelijke alternatieven voor jou op de markt zijn.

  • 3

    Ligt je boot in zoet water en heb je weinig aangroei? Probeer dan eens verf zonder koper of zink. Kies bijvoorbeeld een harde verf of non-stick coating die je goed schoon kunt spuiten of borstelen.

  • 4

    In plaats van verf kun je ook een folie op je boot laten aanbrengen die de aangroei tegen gaat.

  • 5

    Je krijgt aangroei als je boot stilligt. Gebruik je je boot lange tijd niet, overweeg dan om hem boven water te stallen. Of leg hem in een donker boothuis, daar is de aangroei minder.

  • 6

    Maak de boot meteen schoon als hij na afloop van het vaarseizoen uit het water komt. De aangroei is makkelijker te verwijderen als ze nog vochtig is, dan wanneer ze is ingedroogd.

Varen zonder antifouling: wat kun jij doen?

Alternatieven voor antifouling met koper en zink

1699-infovisual-antifouling-1308.png

Voor boten die in zoet water liggen, zijn er verschillende manieren om geen verf met koper of zink te gebruiken. Dat varieert van je boot uit het water halen tot andere verfsoorten gebruiken. Welk alternatief voor jou geschikt is, hangt af van je ligplaats, vaargebied, gebruik en jouw type boot. De aangroei verschilt per haven en vaargebied, en zelfs van jaar tot jaar.

Het zoeken naar een alternatief is dan ook een kwestie van proberen. Had je vorig seizoen weinig aangroei? Dan kun je het dit jaar eens proberen met de oude laag antifouling, of kiezen voor een verfsoort zonder koper of zink. Gebruik je je boot weinig, bijvoorbeeld vooral tijdens vakanties? Overweeg om geen vaste ligplaats te nemen, maar je boot boven water te stallen.

Toch antifouling? Goed gebruiken

Kun je niet helemaal zonder antifouling, gebruik het dan op de juiste manier.

Tips voor verstandig gebruik antifouling

  • 1

    Gebruik alleen antifouling die bestemd is voor particulieren. Op Varendoejesamen.nl vind je een lijst met toegestane middelen. Of kijk op de verpakking: daar staat dan dat het middel voor ‘niet-professioneel’ gebruik is.

  • 2

    Koop alleen middelen in het buitenland of via buitenlandse websites als je zeker weet dat dit ook in Nederland is toegelaten voor niet-professioneel gebruik. Dit staat op de verpakking.

  • 3

    Gebruik je niet-toegestane middelen? Hier wordt op gecontroleerd. Je moet het er dan weer afhalen, en je riskeert een boete tot €2.500.

  • 4

    Schuur antifoulingverf altijd nat, zodat je geen schadelijk schuurstof inademt en er geen schuurstof in het water komt.

  • 5

    Draag bij het schuren en aanbrengen van de verf handschoenen, een overall en beschermingsbril. De verf kan anders ook schadelijk zijn voor jouw gezondheid.

  • 6

    Schuren en schoonmaken doe je boven een dichte vloer, zodat er geen schuursel of aangroei in de bodem of het water terecht komt. Veeg het schuursel en de aangroei op en gooi die bij het restafval.

  • 7

    Zit er al verf met koper of zink op je boot? Borstel de aangroei niet weg als de boot in het water ligt. Je haalt dan ook een laagje verf weg, waardoor er extra veel koper of zink in het water komt.

Hoe werkt antifouling?

Antifouling bevat koper. Koper is een biocide die de aangroei van algen, wier en schelpen aan de onderkant van je boot tegengaat. Boten met veel aangroei hebben meer weerstand, waardoor je meer brandstof gebruikt en de boot slechter bestuurbaar wordt. Vooral in zout water kunnen ook schelpen aangroeien, en dat kan je boot beschadigen.

De meest gebruikte antifouling (‘zelfslijpende’) gaat niet alleen de aangroei tegen, maar slijpt tijdens het varen ook af. Daarbij komt er koper in het water terecht. Eventuele aangroei gaat ook mee los. Ook tijdens het stilliggen komt er wat koper in het water, doordat de verf ‘uitloogt’ (het koper laat uit de verf los).

Kopervrije verf: ook niet altijd milieuvriendelijk

Er is ook kopervrije antifouling, maar die bevat vaak andere stoffen (zoals zink) die helpen bij het afslijpen van de verf. Op het etiket staat dan bijvoorbeeld ‘kopervrij’ of ‘zonder biocide’. Dat betekent echter niet dat deze verf wel milieuvriendelijk is.

Koper en zink zijn in hogere concentraties giftig voor planten en dieren. Op veel plekken in Nederland zit te veel koper in het water. Daarom is het beter voor het milieu om zo min mogelijk verf met koper of zink te gebruiken. Alternatieven zijn bijvoorbeeld een non-stick coating of harde verf op basis van epoxy (tweecomponentenlak). Deze coating hoef je niet elk jaar te vervangen, waardoor de prijs lager uit kan vallen dan voor de traditionele antifouling coating die je elk jaar moet verversen. Op varendoejesamen.nl/antifouling vind je een overzicht van milieuvriendelijke alternatieven (scroll naar onderen en kijk bij Tips). Afhankelijk van hoe vaak je vaart, en in welk water, kan het wel nodig zijn met enige regelmaat de aangroei te verwijderen met een zachte borstel of hogedrukspuit.

Folie om je boot

Een nieuw alternatief voor verf of coating is een zelfklevende folie met kleine stekeltjes erop (3 mm lang). Schelpen en wat grotere algen kunnen zich daar niet aan vasthouden. De folie is in aanschaf duurder dan antifouling coating, maar doordat hij minimaal 5 jaar meegaat is de prijs vergelijkbaar. Door de stekeltjes verbruik je wel iets meer brandstof. Er zijn verschillende systemen op de markt. Zoek op 'antifouling folie' om een bedrijf te vinden.

Meer informatie over antifouling

  • Neem een kijkje op de website van Varen doe je samen
  • Bel met Manon van Meer (Varen doe je samen) 020-7051485
Terug naar boven