Onkruid verwijderen

Tuinieren Planten Man
Hoe mooi bepaald onkruid er ook uitziet, veel mensen zijn het liever kwijt dan rijk. Als je wilt voorkomen dat het onkruid jouw tuin overneemt, moet je het regelmatig verwijderen. Je komt een heel eind met je handen, een schoffel en een schepje.

Tips om onkruid te verwijderen

01

Onkruid voorkomen is het beste voor het milieu. Kies daarom voor planten die bij jouw tuin passen.

02

Verwijder onkruid regelmatig met de schoffel en de hand.

03

Bedek de grond tussen de planten en struiken met cacaodoppen, boomschors of een bodembedekkend plantje.

04

Hardnekkige meerjarige soorten als zevenblad of paardenbloem kun je het beste met wortel en al uitgraven. Anders blijven ze in je tuin opduiken.

05

Gebruik liever geen gif. Doe je dit toch, neem dan alleen middelen met een toelatingsnummer van het Ctgb.

Hoe beperk je onkruid in de tuin?

Voorkom onkruid: bedek je bodem

Het beste wapen tegen onkruid: zorg dat je geen stukken kale grond in je tuin hebt. Het liefst bedek je de bodem met planten. Bodembedekkers zijn dichtgroeiende plantjes, die zorgen dat onkruid geen kans krijgt. Voor zonnige plekken kun je onder andere kiezen voor siergrassen en geranium-soorten als ooievaarsbek. In de schaduw groeien bijvoorbeeld klimop (Hedera) en Pachysandra heel goed. In een nieuwe tuin kan je zolang de bodem nog niet met planten bedekt is, kiezen voor bedekking met boomschors, houtsnippers of cacaodoppen. Let op als je een hond hebt: honden kunnen ziek worden van cacaodoppen.

Voorkom oprukkend onkruid met een hindernis

Als onkruid oprukt vanuit de buurtuinen, kun je letterlijk een muur plaatsen tussen het ongewenste groen en jouw tuin: sla een (gerecycled) kunststof border zo'n 30 cm diep in de grond, langs de rand van de tuin.

Mooi onkruid? Laat lekker staan

Niet elk onkruid is per se een probleem. Vind je bloeiende dovenetel of hondsdraf mooi? Dan kun je dat natuurlijk gewoon laten staan.

Schoffelen tegen zaadonkruid

Om zaadonkruiden te bestrijden, is het in een moestuin of op open grond raadzaam om 2 à 3 weken te wachten met zaaien. Eenjarig onkruid ontkiemt en is dan makkelijk te verwijderen. Het komt niet meer terug als je het verwijdert voordat het bloeit en zaden door je tuin kan verspreiden. Doordat het niet diep wortelt, is het makkelijk met de hand uit te trekken. Schoffel bij droog weer. Verwijder sowieso altijd onkruid dat gebloeid heeft en gooi dat niet op de composthoop, anders verspreid je het zaad weer in je tuin.

Wortelsteken tegen wortelonkruid

Meerjarig wortelonkruid raak je minder makkelijk kwijt. Het zet zich schrap in de tuin met een diepe penwortel (paardenbloem, ridderzuring) of een wijdvertakt wortelstelsel (zevenblad, heermoes). Verwijder daarom zo veel als mogelijk de wortel met een plantschepje of onkruidsteker. Gooi de wortels niet op je composthoop, want dan breng je het onkruid later zelf weer terug in je tuin. Je kunt ook enkele seconden met een onkruidbrander schroeien, maar hierdoor sterft na enkele dagen alleen het bovengrondse deel van de plant. Onkruiden met diepe wortelpennen, zoals de paardenbloem, hebben overigens ook een nuttige functie: ze brengen voedingstoffen van dieper in de bodem naar boven.

Chemische bestrijding: kan het zonder?

Kies je voor chemische bestrijding, koop dan alleen middelen met een toelating van het Ctgb en volg de gebruiksaanwijzing nauwgezet. Lees meer over de gevaren van bestrijdingsmiddelen voor mens, dier en milieu. Chemische bestrijdingsmiddelen zijn per definitie giftig. Schoffelen is daarom altijd beter voor het milieu.

Organische vetzuren

Middelen op basis van vetzuren als azijnzuur, decaanzuur, nonaanzuur en octaanzuur beschadigen elke plant waarmee ze in contact komen. Daarom moeten ze alleen op het te behandelen onkruid toegepast worden. Gebruik ze niet bij vijvers, sloten of open water, want bij afspoeling kunnen ze schadelijk zijn voor waterorganismen.

Middelen met azijnzuur, schoonmaakazijn en natuurazijn

In de winkel kun je producten vinden tegen onkruid en groene aanslag op basis van azijnzuur. Let bij je aankoop op het op de verpakking. Volg bij gebruik goed de gebruiksaanwijzing zodat mens, dier en milieu geen gevaar lopen.

Wil je toch zelf aan de slag met tafelazijn (oftewel natuurazijn)? Dan moet je goed weten wat de regels zijn om het veilig toe te passen. Je mag het namelijk onder strikte inzetten tegen onkruid, maar niet op groene aanslag. Het gaat hierbij om slechts kleine hoeveelheden tafelazijn die je kunt gebruiken, schoonmaakazijn is niet toegelaten.

Stoffen die de drinkwaternorm overschrijden

2,4-D (met triclopyr) en glyfosaat zijn problematische stoffen, die bij drinkwaterwinningspunten de normen overschrijden. Je mag ze nooit meer dan eens per jaar gebruiken. Uitspoeling moet voorkomen worden. Dus ook deze middelen moet je niet gebruiken bij vijvers, sloten of open water. Gebruik op verharding mag niet. Gebruik het niet bij regen of regenverwachting want dan spoelt het makkelijker weg.

Klein Chemisch Afval (KCA)

Lever restanten van bestrijdingsmiddelen in bij het Klein Chemisch Afval.

Een toelatingsnummer herken je op het etiket aan een nummer dat begint met NL, EU of eindigt op een N. Zoals NL-1234567-0000, EU-1234567-0000 of 12345N. 

Lees meer over gebruik van toegelaten middelen 

Middelen met azijnzuur kunnen gevaarlijk zijn voor mens, dier en milieu. Ga je zelf azijn verdunnen met water en buiten gebruiken dan gelden de volgende regels.

  • Je mag het alleen inzetten tegen onkruid op paden, borders, trottoirs en terrassen.
  • Je mag het niet inzetten tegen groene aanslag.
  • Alleen tafelazijn (oftewel natuurazijn), van voedingskwaliteit met een maximumgehalte van 10% azijnzuur, is toegelaten. Schoonmaakazijn is dus niet toegelaten.
  • Voor gebruik moet deze azijn worden verdund tot een concentratie van maximaal 6% azijnzuur. Denk bijvoorbeeld aan 60 ml azijn met 40 ml water verdunnen.
  • Alleen toepassen bij temperaturen boven de 20 graden en niet als het regent.
  • Als het droog is: bij (verwachte) regen 24-48 uur uitstellen.
  • Maximaal twee keer gebruiken per jaar met een pauze van minimaal 1 week.
  • De verdunde azijn moet je precies (pleksgewijs) op het onkruid druppelen of gieten. Azijn spuiten met een plantenspuit is niet toegestaan.
  • Op 1 m2 mag maximaal 10 ml verdund azijn gebruikt worden.

Meer informatie

Je vindt nog veel meer informatie over tuinieren zonder chemische bestrijdingsmiddelen op het breed gedragen informatieplatform OnkruidVergaat.nl en op Delevendetuin.nl. Of kijk op Avvn.nl.