Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Kleine windmolens

Met een kleine windmolen kan een huishouden, net als met zonnepanelen, zelf stroom op wekken. Zo’n kleine windmolen is alleen goed voor het milieu als hij voldoende wind vangt.

kleine windmolen bigstock 282 x 290.jpg

Kleine windmolens wekken voor de eigenaar groene stroom op. Ze zijn wat dat betreft vergelijkbaar met zonnepanelen. Bij het opwekken van elektriciteit komen er geen vervuilende stoffen en broeikasgassen vrij. De windmolen geeft echter pas milieuwinst als hij meer uitstoot vermijdt dan er bij de bouw van de molen en afvalverwerking ontstaat. Onderzoek laat zien dat het milieuvoordeel sterk afhangt van waar en hoe de windturbine is geplaatst. Alleen op locaties waar het voldoende waait leveren molens meer energie dan ze hebben gekost.

Tips kleine windmolens

  • 1

    Een kleine windturbine levert schone elektriciteit, tegen een relatief lage prijs per kWh; maar door de hoge aanschafkosten verdien je de investering niet terug binnen de technische levensduur.

  • 2

    Zonnepanelen zijn vanuit een praktisch oogpunt meestal een betere keuze voor particulieren.

  • 3

    Als je windenergie wilt stimuleren kun je het beste deelnemen in een groot windmolenpark of kiezen voor een energieleverancier die windstroom levert.

Kosten, opbrengsten en prijs

De aanschaf en plaatsing van een kleine windmolen of een mini-windturbine is niet eenvoudig. Er komt veel voorbereiding bij kijken: een studie naar het windaanbod, een bouwtechnisch onderzoek naar de dakconstructie van jouw huis, de keuze voor een turbinemodel, een vergunningaanvraag bij de gemeente en de aansluiting op het elektriciteitsnet.

De prijzen van kleine windturbine lopen sterk uiteen: van 600 euro tot vele duizenden euro's voor molens met vermogens van enkele honderden Watts tot enkele duizenden Watts. Deze apparaten moeten daarvoor op een windrijke locatie staan. Zelfs bij optimale elektriciteitsopbrengst, verdient de investering zich niet terug binnen de technische levensduur van twintig jaar. De aanschaf van een kleine windmolen doe je dus vooral uit milieuoverwegingen, en niet vanuit economische motieven.

Prijs per kWh

Grote windmolens wekken veel meer elektriciteit op dan kleine windmolens. Dat komt doordat de elektriciteitsopbrengst in het kwadraat toeneemt met de diameter van de rotor. Dat heeft gevolgen voor de prijs per kWh. Stroom opgewekt door een kleine windturbine kost tussen de 25 en 35 cent per kWh; elektriciteit opgewekt door een grote windmolen kost 8,8 eurocent per kWh.

Locaties met voldoende wind

Goede locaties voor een kleine windmolen zijn op een woning in het open veld of op het dak van een flatgebouw dat boven de bebouwde omgeving uitsteekt. In stedelijke gebieden zijn alleen gebouwen geschikt die een hoogte van meer dan twintig meter hebben of tweemaal zo hoog zijn als de gebouwen of bomen in de omgeving.

De te verwachten elektriciteitsopbrengst is afhankelijk van de gemiddelde windsterkte ter plekke. Lokale windmetingen zijn nodig om een goed beeld te krijgen van deze windsterkte. Voor kleine windmolens is een gemiddelde windsterkte nodig van meer dan 5,5 m/s nodig. Vooral in de kustprovincies waait het voldoende (zie kaartje). 
 

windkaart.jpg

(Bron: SBR, N.D.).

Turbinekeuze

Er zijn windmolens met een horizontale as en met een verticale as. De keuze voor het type hangt af van waar je woont. Woon je aan de kust of op het platteland in de kustprovincies dan kun je kiezen voor een horizontale-asturbine. In de bebouwde omgeving, waar vaker windvlagen voorkomen en de windrichting meer varieert, presteren verticale-asturbines meestal beter. Ook deze molens kunnen het beste in de windrijke kustprovincies geplaatst worden.

wind klein440.jpg

1. Horizontale-asturbine van het ‘propellertype’.
2. Verticale-asturbine van het ‘Darrieus’ type. De energie wordt uit de wind gehaald wanneer de wieken dwars op de wind bewegen.
3. Verticale-asturbine van het ‘Savonius’ type. Deze turbine wekt energie op doordat de wind de wieken wegduwt. De rotor beweegt nooit sneller dan de wind.

Overheidsbeleid

Er is geen nationaal beleid ten aanzien van kleine windturbines. Op dit moment zijn er voor particulieren nauwelijks subsidies voor de aanschaf van een kleine windmolen. Enkele provincies en gemeenten verstrekken subsidies voor kleine windmolens. Meestal gaat het om subsidies in het kader van lokale klimaatafspraken.

Voor ondernemers is er een energie-investeringsaftrekregeling voor investeringen in energiebesparende technieken of investeringen in duurzame energie. Deze groene financiering kan ook van toepassing zijn op een kleine windturbine.

Wet en regelgeving

Om een kleine windturbine te mogen plaatsen zijn vaak meerdere vergunningen nodig. Behalve een bouwvergunning moet voor bepaalde kleine windturbines is soms ook een milieuvergunning nodig.

Geen kleine windmolen, wel meer windenergie

Is een kleine windmolen voor jou te duur of is je locatie niet geschikt? Als je de ontwikkeling van windenergie toch wilt stimuleren, kies dan om te beginnen voor groene stroom, bij een leverancier die windstroom levert of een elektriciteitsmix met wind erin. Je kunt ook zelf investeren in windenergieprojecten of aansluiten bij een energie coöperatie.

Winddelen

De Windcentrale heeft windmolencoöperaties opgezet en verkoopt de toekomstige productie van de windmolens aan consumenten in de vorm van zogenaamde winddelen. Je koopt met één winddeel als het ware ‘een stukje’ turbine, dat gedurende zestien jaar jaarlijks zo'n 500 kWh levert. De stroom die je Winddelen produceren, wordt in mindering gebracht op je jaarnota. Je betaalt nog wel energiebelasting over de stroom die is opgewekt door je Winddelen.

De Windcentrale beheert via de coöperatie de windmolen gedurende de gehele levensduur. Tevens neemt de Windcentrale deel in het bestuur van de coöperatie. De Windcentrale is echter geen mede-eigenaar van de windmolen.

Het maximale aantal winddelen dat je kan kopen dekt 85 procent van je jaarlijkse netto stroomverbruik. Een gemiddeld huishouden met een jaarlijks stroomverbruik van 3400 kWh kan zo bijna 6 winddelen kopen. Let op: als je al zonnepanelen hebt, moet je de opbrengst van je zonnepanelen aftrekken van jouw bruto stroomverbruik om te bepalen hoeveel winddelen je mag kopen. Een rekenvoorbeeld. Je hebt zes zonnepanelen waarmee je jaarlijks 1350 kWh aan stroom opwekt. Bij een jaarlijks stoomverbruik van 3400 kWh, is jouw netto stoomverbruik 3400 - 1350 = 2050 kWh. Je mag evenveel windelen kopen als 85 procent van die hoeveelheid, dus je kunt nog 3 winddelen kopen.

Meewind

Meewind is een beleggingsfonds dat particulieren, bedrijven en lagere overheden de mogelijkheid biedt te beleggen in duurzame energieproductie. Door te participeren kun je mede-eigenaar worden van een windpark op zee. Dit kan vanaf 1.000 euro. Als participant word je mede-eigenaar Het verwachte rendement voor participanten bedraagt 7 tot 10 procent.

Meewind heeft ruim 6.000 participanten waaronder particulieren, bedrijven en lagere overheden. In 2010 is door Meewind het offshore windpark Belwind 1 opgeleverd en in 2014 het aangrenzende park Northwind.

Aansluiten bij energiecoöperatie

Via een energiecoöperatie kun je mede-eigenaar van windmolens worden. Als mede-eigenaar kun je naar draagkracht investeren, windstroom afnemen en medezeggenschap hebben over de projectontwikkeling en de rendementen. Het verschil met financiële participatie zoals de Windcentrale of Meewind is dat de betrokkenheid breder en in een vroeger stadium is. Er is ook een coöperatief energiebedrijf (DE Unie), dat stroom levert van coöperaties aan consumenten. In totaal zijn er nu meer dan 100 energiecoöperaties in Nederland. Op RESCoopNLvind je een overzicht van alle coöperaties die zich op windenergie richten.

Windmolencoöperatie De Windvogel

De Windvogel is een landelijke burgercoöperatie die streeft naar een duurzame energievoorziening met windenergie als prioriteit. De burgercoöperatie bezit zes windturbines die mogelijk gemaakt zijn door leningen die leden verstrekken. De Windvogel telt momenteel meer dan 3300 leden, oftewel mede-eigenaren. De leden kunnen hun ‘eigen’ windstroom betrekken door zich aan te melden voor zelfvoorziening.  Ieder lid kan zich aanmelden voor windstroom van De Windvogel. Van deze stroom is het 100% zeker dat het door eigen molens opgewekt is. Het is noodzakelijk over te stappen naar energiebedrijf Anode.

Voor eenmalig 50 euro word je lid en mede-eigenaar van zes windturbines en zonnevelden. Je kunt naar eigen draagkracht geld lenen aan De Windvogel en zo investeren in meer duurzame energie in Nederland in handen van burgers. Over jouw lening, die 15 jaar vaststaat, ontvang je een rente die jaarlijks door de Algemene Ledenvergadering wordt vastgesteld. Afgelopen jaar was dit 3%. Ook kun je zelf meedoen om in jouw gemeente een windmolen te realiseren. 

Standpunten kleine windmolens

De rijksoverheid ziet stedelijke windturbines niet als een middel voor het behalen van de nationale doelstellingen voor windenergie. Zij stimuleert de technologieontwikkeling daarom niet met financiële middelen, en geeft geen subsidies om het concurrentievermogen met fossiele energie te verhogen.

Energiebedrijven hebben op dit moment een groeiende belangstelling voor kleine windturbines. Als nadeel zien zij vooral de hoge kosten, als voordeel de zichtbaarheid.

Leveranciers van kleine windturbines zijn van mening dat deze turbines een significante rol kunnen spelen in de duurzame energieopwekking in bebouwde omgeving. Zij vinden dat de overheid betrokken moet zijn bij deze ontwikkeling door stimuleringsmaatregelen, het ontwikkelen van een wettelijk kader voor de kleine windmolens en het vaststellen van normen voor het certificeren van kleine windturbines.

Meer informatie

  • Als je zelf duurzame energie wilt opwekken kun je ook kiezen voor zonnepanelen. Kijk voor meer informatie op Zonnepanelen.
  • Op RVO staat uitgebreid weergegeven hoe de vergunningprocedure in zijn werk gaat. 
  • Er zijn diverse modellen kleine windturbines op de Nederlandse markt. Op Urban Wind kun je een lijst downloaden met technische gegevens, prijzen en de gegevens van de leveranciers.
  • RESCoopNL is de coöperatie van windcoöperaties en geeft een overzicht van alle coöperaties die zich op windenergie richten.
  • Kijk op de Windcentrale om mede-eigenaar te worden van een windmolen en zo 16 jaar lang in je eigen elektriciteit te voorzien.
  • Investeer in een windmolenpark op zee via Meewind.
  • Zeekracht wil heel Nederland voorzien van schone windenergie uit windparken op de Noordzee.
Terug naar boven