Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Thee

Net als bij veel andere landbouwproducten uit ontwikkelingslanden zijn ook bij thee de belangrijkste milieuaspecten ontbossing, erosie, gebruik van bestrijdingsmiddelen en watervervuiling. Daarnaast spelen de sociale en economische omstandigheden van de arbeiders op theeplantages een rol.

Pot thee 400x300.jpg

In Nederland drinken we gemiddeld 120 liter thee per persoon per jaar. Daarvan is een kleine 30% procent kruidenthee; die komt hier verder niet aan bod omdat de gewassen hiervoor meestal niet uit ontwikkelingslanden komen.

Jaarlijks wordt in Nederland rond de 25 miljoen kilo thee geïmporteerd. Deze thee is vooral afkomstig uit India, China, Indonesië, Sri Lanka, Malawi en Kenia. Ze wordt meestal wordt verbouwd op uitgestrekte plantages in heuvelachtige, hooggelegen gebieden. Twee derde van de geïmporteerde thee wordt overigens weer uitgevoerd.

Tips voor milieubewust theedrinken

  • 1

    Kies voor thee met een keurmerk. Het is gewoon te koop bij de supermarkt, biologische winkel of speciaalzaak.

  • 2

    Zet thee op maat: niet meer kopjes dan je gaat drinken. De helft van de milieu-impact van thee zit in het theezetten. Zonde dus als je een halve pot moet weggooien!

Check! Zo drink je duurzame thee

Kies jij het juiste bakkie? Ga voor een topkeurmerk voor koffie, thee en chocola.

Thee en milieu

Ontbossing voor brandhout

Hout is de meest gebruikte energiebron voor het drogen van theebladeren. In Sri Lanka wordt bijvoorbeeld tussen 1,5 en 2,5 kilogram brandhout gebruikt om 1 kilo thee te drogen. Dit maakt de theesector tot de grootste industriële brandhoutgebruiker van het land. Er zijn aanwijzingen dat de droogte in de Darjeeling-regio in Noord-India toe te schrijven is aan ontbossing in omliggende berggebieden. Als bestaande bossen uitgeput raken, planten theeproducerende bedrijven soms zelf bomen aan op hun land. Maar de negatieve gevolgen van de ontbossing kunnen dan al merkbaar zijn.

Theeplantages werden en worden aangelegd in gebieden in Azië en Oost-Afrika die van nature een hoge diversiteit aan planten en dieren kennen. Theeplantages bestaan vaak uit uitgestrekte monoculturen waar andere planten en dieren geen kans krijgen.

Theeplantages bestaan vaak uit uitgestrekte monoculturen waar dieren en andere planten geen kans krijgen. En de plantages vergroten de kans op erosie. 

Bestrijdingsmiddelen

Op thee worden vooral middelen tegen insecten en aaltjes gebruikt. Omdat nieuwe aanplant een grote investering vergt, wordt vaak het leven van oude struiken gerekt met inzet van veel bestrijdingsmiddelen. In de vochtige, heuvelachtige streken spoelen deze gemakkelijk weg, met de bijbehorende gevolgen voor de omgeving.

Erosie

Het duurt zeven jaar voordat nieuw aangeplante theestruiken productief zijn. Gedurende deze periode is de bodem deels onbedekt en kan bij regen weg spoelen met erosie als gevolg. Is de aanplant eenmaal volgroeid, dan wordt de bodem voldoende bedekt om erosie tegen te gaan. Omdat het verjongen van de aanplant zo lang duurt, wordt de oude aanplant vaak te lang in productie gehouden. Dat gaat erosie tegen, maar leidt wel tot een verhoogd kunstmestgebruik, en daarmee op termijn tot verarming en verzuring van de bodem.

Zware arbeidsomstandigheden

Thee is een arbeidsintensieve teelt en levert veel werkgelegenheid op. Veel theearbeiders wonen op de plantages zelf, vaak onder armoedige omstandigheden. Vooral in Oost-Afrika zijn de arbeidsomstandigheden op theeplantages over het algemeen slecht. Onderbetaling, kinderarbeid, seksuele intimidatie, en gezondheidsrisico's vanwege blootstelling aan gevaarlijke bestrijdingsmiddelen komen regelmatig voor.

Keurmerken

Logos topkeurmerken koffie.jpg

Thee met een keurmerk is geproduceerd met aandacht voor mens en milieu. Bij thee kun je letten op de volgende topkeurmerken: UTZ, Fairtrade, Rainforest Alliance, Biologisch en EKO. Het ene keurmerk legt wat meer de nadruk op mens en werk (bijvoorbeeld Fairtrade), het andere op milieu (bijvoorbeeld Rainforest Alliance). Je vindt van elk keurmerk een beschrijving in de Keurmerkenwijzer.

Ethical Tea Partnership

De Ethical Tea Partnership (ETP) stelt criteria vast voor arbeidsomstandigheden, veiligheid, gezondheid, huisvesting, kinderarbeid, educatie en welzijn bij de theeproductie. Theeproducenten die voldoen aan de criteria kunnen leveren aan afnemers die bij de ETP zijn aangesloten. Andere kunnen in samenwerking met de ETP verbetertrajecten in werking zetten.

Meer informatie

Op de Engelstalige website Etchical Tea Partnership vind je een lijst met ETP-aangesloten afnemers, en een overzicht van de in Nederland verkochte aangesloten theemerken.

Forest Garden Products

In Sri Lanka zijn initiatieven om thee zo te telen in combinatie met bomen en andere gewassen, dat de natuurlijke functies van bodem, waterhuishouding en biodiversiteit in stand blijven. Deze methode heet Analog Forestry. De gecertificeerde biologische producten (Forest Garden Products) zijn nog niet in Nederland te koop.

Terug naar boven