Praktisch over duurzaam

Accu en bereik elektrische auto

Een elektrische auto heeft een accu, die de stroom levert om mee te rijden. De accu is mede bepalend voor je actieradius: hoe ver je met de elektrische auto kunt rijden. Hoe wordt zo’n accu gemaakt? Hoe lang is de levensduur? En hoe haal je de meeste kilometers uit je accu? Milieu Centraal zet de info op een rij.

Actieradius: hoe ver kom je met een volle accu?

landkaart van Nederland. Zonder op te laden kan je gemiddeld 320 kilometer rijden met een elektrische auto.

De afstand die je met een volle batterij van een elektrische auto kun rijden, heet actieradius. Soms wordt dat het bereik of range genoemd. Je kunt het vergelijken met de afstand die een auto op benzine of diesel met één volle tank kan rijden. Het gemiddelde bereik van een elektrische middenklasser is ongeveer 250 kilometer.

Dat is voor de meeste ritten meer dan voldoende: 9 van de 10 autoritten in Nederland is korter dan 100 kilometer. Dat haal je heen en terug dus zonder opladen. Moet je tussendoor toch eens opladen? Nederland heeft 53.000 openbare oplaadpunten en zo’n 1.300 snellaadpunten (cijfers februari 2020). Dit aantal stijgt snel, op de site van het RVO wordt de actuele stand elke maand geüpdatet. Je vindt de locaties van oplaadpalen makkelijk via oplaadpalen.nl en ziet dan meteen of de laadpaal vrij is. Lees meer over opladen.

Steeds groter bereik

De afgelopen jaren is de ontwikkeling van de accu’s voor elektrische auto’s snel gegaan. De eerste generatie elektrische auto’s die vanaf 2009 op de markt kwam, kon ongeveer 150 tot 175 kilometer rijden op een volle accu. De nieuwe generatie auto’s uit de periode 2017-2020 rijdt ongeveer 400 tot 500 kilometer op een volle accu.

De komende 5 tot 10 jaar worden auto’s met een bereik van 400 tot 500 kilometer de standaard. Nieuwe batterijtechnieken zullen in de toekomst elektrische auto’s mogelijk maken die 800 tot 1000 kilometer kunnen rijden op een volle accu. Of het nodig is om een grote batterij te hebben, is afhankelijk van de gebruiker. Als je alleen korte afstanden rijdt, heb je geen grote batterij nodig. Een grotere batterij is belangrijker als je veel lange afstanden rijdt. Door auto’s met kleine en grote batterijen aan te bieden, worden elektrische auto’s voor iedereen aantrekkelijk. Een elektrische auto met kleine batterij is goedkoper dan één met een grote batterij.

Check welke range jij nodig hebt

Wil je weten welk bereik bij jouw rijgedrag past? Vul de keuzehulp in en ontdek welke elektrische auto bij je past. 

Naar de keuzehulp

Waar hangt het bereik van af?

De actieradius van een elektrische auto hangt vooral af van 2 dingen:

  1. De grootte van de batterij (te vergelijken met de inhoud van de tank bij een diesel- of benzineauto)
  2. Hoeveel energie de auto nodig heeft om te rijden (verbruik)

Daarnaast hebben ook het weer en je rijgedrag invloed op het bereik van je elektrische auto.

De grootte van de batterij

Hoeveel elektriciteit je kunt opslaan in een batterij, wordt uitgedrukt in kilowattuur. Dit heet de capaciteit. De capaciteit hangt af van de grootte van de batterijen. Een elektrische auto bevat meerdere batterijen. Dit heet het batterijpakket. In een groot batterijpakket kun je meer energie opslaan dan in een kleiner batterijpakket.

De grootte van de auto bepaalt ook de grootte van het batterijpakket. In een kleine elektrische auto is namelijk geen plaats voor een groot batterijpakket. Daarom hebben kleinere auto’s minder bereik dan grote auto’s. Het bereik van grote auto’s is gemiddeld 360 km, van middenklassers 250 km en van kleine auto’s 155 km. Bij kleine auto’s zijn de verschillen tussen de modellen groter dan bij grotere auto’s. In de categorie kleine auto’s vallen oudere en goedkopere modellen die een bereik van 90 tot 100 kilometer hebben, terwijl er ook kleine elektrische auto’s zijn met een bereik van rond de 200 kilometer.

Door nieuwe batterijtechnieken wordt het mogelijk om dezelfde hoeveelheid elektriciteit in kleinere batterijen op te slaan. In de toekomst kan daarom ook het bereik van kleine auto’s hoger worden.

Het verbruik van elektrische auto’s

Wat kost een elektrische auto_bereik_800x600.jpg

Het verbruik van een elektrische auto wordt uitgedrukt in het aantal gebruikte kilowattuur elektriciteit per 100 kilometer. Bij auto’s op diesel of benzine wordt het verbruik uitgedrukt in het aantal gebruikte liters brandstof per 100 kilometer. Hoe groter de auto, hoe hoger het verbruik. Dit komt omdat een grotere auto zwaarder is dan een kleine auto. Dat geldt voor brandstofauto’s én voor elektrische auto’s. Grote elektrische auto’s hebben een groter batterijpakket, zijn daardoor zwaarder en verbruiken daarom meer.

Invloed van het weer en rijgedrag

De actieradius hangt niet alleen af van de grootte van je batterij en verbruik van de auto, maar ook van je rijgedrag en het weer. Batterijen presteren het beste bij een temperatuur tussen de 15 en 25 graden. Bij een lagere temperatuur presteren ze minder goed. In de winter is de actieradius daarom 15 tot 20 procent lager dan het jaargemiddelde. Ook de verwarming en airco van de auto hebben energie nodig. Dit heeft dus ook invloed op het verbruik. Ev-database.nl geeft goede informatie over het werkelijke bereik van bijna alle modellen elektrische auto’s, voor zomer en winter en in de stad of op de snelweg. Het werkelijke bereik is meestal iets lager dan het bereik dat de fabrikant van de auto opgeeft. Verder kun je het bereik beïnvloeden met je rijgedrag.

Tips: zo haal je alles uit je accu

  • 1

    Als je rustig rijdt, is de batterij minder snel leeg. Trek dus rustig op, laat het gaspedaal los om vaart te minderen en rijd 100 in plaats van 120 op de snelweg.

  • 2

    Rijd zoveel mogelijk met een gelijke snelheid, zonder remmen en optrekken. Met de cruise control gaat dat heel makkelijk.

  • 3

    Veel auto’s hebben een eco-stand waarin de auto zuinig rijdt. Probeer zo vaak mogelijk met de eco-stand te rijden.

  • 4

    Rem zoveel mogelijk op de motor. Dat doe je door het pedaal los te laten (en eventueel heel licht de rem in te trappen). Tijdens het remmen op de elektromotor wordt de batterij weer opgeladen. Als je het rempedaal harder intrapt, wordt er minder energie teruggewonnen.

  • 5

    De airco gebruikt stroom en dat gaat ten koste van het bereik. Je kunt de auto ook alvast koelen terwijl hij nog aan de lader zit: dan gebruik je stroom van het net in plaats van uit de batterij.

  • 6

    Ook de verwarming gebruikt stroom. Kies een auto met een ingebouwde warmtepomp voor verwarming: dat spaart energie en dus batterijlading. Stoelverwarming is ook handig: dan hoef je niet de hele auto te verwarmen. Ten slotte kan je de auto ook alvast opwarmen terwijl hij nog aan de lader staat.

  • 7

    Haal de dakkoffer, imperiaal of fietsendrager van het dak als je ze niet nodig hebt. Dat kan zomaar 15 procent schelen op het verbruik.

  • 8

    Pomp je banden elke 2 maanden op. Met goed gevulde banden rijd je veiliger, verbruik je minder energie, en je banden slijten ook nog eens minder snel.

Wat is het bereik van elektrische auto’s op waterstof?

In Nederland zijn een paar modellen elektrische auto’s te koop die op waterstof rijden. Deze maken gebruik van een brandstofcel waarin waterstof is opgeslagen. Elektrische auto’s met een brandstofcel hebben een grotere actieradius dan elektrische auto’s met een batterij. Een waterstofauto kan ongeveer 500 tot 600 kilometer rijden.

Net als bij benzine- en dieselauto’s, tank je waterstof bij een tankstation. Je tankt een waterstofauto in ongeveer 5 minuten vol. Op dit moment zijn er nog weinig plekken waar dat kan in Nederland: er zijn nu 5 stations. Dit aantal groeit waarschijnlijk naar 20 in de komende jaren.

Hoe groen is de accu van een elektrische auto?

Infographic CO2-uitstoot per autosoort. Elektrisch rijden veroorzaakt 40% minder aan CO2-uitstoot.

Om de accu voor een elektrische auto te maken, is energie nodig. Dat zorgt voor zo’n 5.100 kilo CO2-uitstoot. Toch is een elektrische auto zelfs met die extra uitstoot meegerekend groener dan een auto op diesel of benzine. De extra uitstoot voor het maken van de accu heb je er na 40.530 kilometer rijden (zo’n 3,5 jaar) uit.

Dat komt omdat een elektrische auto veel efficiënter rijdt dan een brandstofauto: per gereden kilometer verbruikt hij veel minder energie. Zelfs met de extra milieubelasting van de productie van de accu bespaart een elektrische auto over de hele levensduur zo’n 40 procent CO2-uitstoot in vergelijking met brandstofauto’s (uitgaande van de huidige grijs-groene stroommix waarmee je de elektrische auto laadt).

Kostbare grondstoffen

In de accu zitten grondstoffen als lithium, grafiet en kobalt. Lithium en grafiet komen uit redelijk ontwikkelde landen. Kobalt komt meestal uit het Afrikaanse land Congo. Een deel van de kobalt komt uit illegale mijnen in Congo en wordt met de hand uit de grond gehaald. Dat is gevaarlijk werk en verboden bij wet. Soms wordt het werk door kinderen gedaan. In legale mijnen werken de arbeiders onder betere condities. Sluiting van illegale mijnen is volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International geen oplossing. Als mensen die in de illegale mijnen werken geen ander werk kunnen vinden, zorgt sluiting voor meer arme mensen.

Organisaties die opkomen voor mensenrechten, zoals Amnesty International, en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) willen daarom dat de situaties van werknemers in de mijnen verbeteren. Deze organisaties roepen kobalt- en autobedrijven tot de volgende acties op:

  • De manier waarop mensen werken in mijnen moet veiliger worden en beter betaald worden.
  • Mensen die in illegale mijnen werken, helpen om op een andere (legale) manier geld te verdienen.
  • Duidelijke informatie aan consumenten te geven over waar producten zoals kobalt en lithium vandaan komen.
  • Batterijen te ontwikkelen met minder kobalt. In batterijen die nu worden gemaakt zit al 3 keer minder kobalt dan 5 jaar geleden. De meeste fabrikanten van elektrische auto’s willen kobalt in de toekomst zoveel mogelijk vervangen door nikkel. Dat is lastig, omdat kobalt belangrijk is om batterijen langer mee te laten gaan.

Meer informatie over de winning van kobalt kun je lezen in een rapport van Amnesty International (pdf). De regels die de OESO nastreeft in mijnen, lees je op de site van OESO.

Hoe lang gaat een accu mee?

Oplaadbare batterijen kunnen als ze lang worden gebruikt, steeds minder energie opslaan. Dit heet degradatie van de batterij. Dat geldt ook voor de batterijen in elektrische auto’s. De levensduur van een accu hangt af van het automerk, hoe vaak een batterij is opgeladen en helemaal leeg is geraakt en vooral ook van hoe vaak bij een snellader is opgeladen. Als je een gebruikte elektrische auto is het verstandig om de batterij goed te controleren. Meer lees je op de pagina Gebruikte elektrische auto kopen.

Bij nieuwere modellen zal de batterij langer meegaan. Nieuwe technieken, nieuwe batterijchemie (stoffen die in de batterij worden gebruikt) en betere systemen in de auto om het batterijgebruik te ondersteunen, helpen daarbij.

Leeftijd van de accu

Wat je ook doet, de accu zal met de jaren altijd iets minder worden. Degradatie van een batterij gebeurt sowieso, ook als de batterij (bijna) niet gebruikt wordt. Hoe snel de hoeveelheid elektriciteit die een batterij op kan slaan afneemt per jaar, is moeilijk te zeggen. Dit kan tussen verschillende merken verschillen. Bij nieuwe modellen is de afname per jaar erg laag.

Als de batterij van een elektrische auto minder dan 70-80 procent kan opladen (lees: het bereik is 20-30 procent minder dan van een nieuwe auto van dit merk) kun je ervoor kiezen de batterij te vervangen. Als de garantie op de batterij is verlopen, kan dit behoorlijk duur zijn. Als je vooral korte afstanden rijdt met de auto, dan kan de batterij nog prima volstaan.

Accu’s die niet meer volstaan voor een elektrische auto, kunnen een tweede leven krijgen als opslag van zonne-energie of windenergie. Als ze daar ook niet meer geschikt voor zijn, worden ze gerecycled. Daarbij worden metalen zoals aluminium, koper en kobalt (en ook steeds vaker lithium) uit de batterij gehaald en opnieuw gebruikt.

Opladen en snelladen

Wat kost een elektrische auto_snelladen_800x600.jpg

Hoe de accu is opgeladen, heeft invloed op de kwaliteit van de batterij. Een simpele vuistregel is dat het uitmaakt hoe vaak en hoeveel je de batterij oplaadt. Het maakt ook uit hoe je de batterij oplaadt. Een batterij tot 100 procent opladen kan minder vaak dan de batterij tot zo’n 80 procent opladen. Het helemaal leeg laten lopen van de batterij zorgt ook voor een snellere afname van vermogen.

Snelladen kan bij snellaadstations, vaak langs de snelweg. Je kunt de batterij dan in 30 tot 40 minuten opladen van 10 procent tot 80 procent vol. Hoe lang het precies duurt, hangt van je auto en de grootte van de batterij af. Boven de 80 procent gaat het laden langzamer. Dit komt omdat er dan meer warmte vrij komt en de temperatuur van de batterij hoger wordt. Dat zorgt ervoor dat de capaciteit van de batterij sneller achteruit gaat.

Oplaadlimiet

Bij veel merken kun je een oplaadlimiet instellen, zodat je auto niet oplaadt boven een bepaald percentage. Sommige auto’s hebben die buffer al ingebouwd. In dat geval is de batterij niet écht vol wanneer hij aangeeft 100 procent opgeladen te zijn. De buffer zorgt ervoor dat je batterij beter beschermd is.

Koeling van de accu

Elektrische auto’s hebben systemen die ervoor zorgen dat de batterij gekoeld wordt. Dit zorgt ervoor dat de batterij niet te warm wordt en dus minder snel degradeert. Er zijn verschillende manieren van koelen:

  • Actieve koeling, waarbij een ventilator of vloeistof de koeling van de batterij regelt. De batterij kan tijdens het rijden en laden gekoeld worden.
  • Passieve koeling, waarbij de batterij alleen tijdens het rijden gekoeld kan worden. Rijden zorgt voor verplaatsing van lucht langs de batterij.

Bij actieve koeling kan de temperatuur van de batterij beter beheerst worden. Batterijen van auto’s met passieve koeling zullen eerder in vermogen afnemen. Je kunt niet instellen hoe je batterij gekoeld wordt, je auto heeft het ene koelingssysteem of het ander.

Parkeren van de auto

Hoe de auto wordt geparkeerd heeft ook invloed op de levensduur van de batterij. De temperatuur van de accu bepaalt mede hoe snel de batterij degradeert. Wordt het warmer dan 40 graden Celsius of kouder dan -10 graden Celsius? Dan is het verstandig je auto te verplaatsen naar een koelere plek bij hitte of warmere plek bij kou. Dan is je batterij beter beschermd.

Garantie op accu’s van elektrische auto’s

Of er garantie zit op de batterijen van je elektrische auto en welke regels daarvoor gelden, verschilt per fabrikant. Lees de garantievoorwaarden daarom goed door als je een elektrische auto gaat kopen. Vaak geven zij garantie voor 8 jaar levensduur of 160.000 kilometer rijden met de auto. De garantie houdt in dat de batterij vervangen wordt als de afstand die je ermee kunt rijden onder 70 procent van de actieradius bij aankoop komt.

Een accu vervangen

Over het repareren van batterijen is nog veel onduidelijk. Hoeveel het kost om een batterij te vervangen is per fabrikant en type auto verschillend. Bij elektrische auto’s van Renault is het mogelijk de batterij te huren. Je betaalt dan een vast bedrag per maand om de batterijen te huren. Wanneer de batterij kapot is of onder een bepaalde capaciteit komt, wordt deze door Renault vervangen.

Ben je van plan om een tweedehands elektrische auto te kopen? Dan is het slim om vooraf goed te kijken hoe goed de batterij van de tweedehands auto nog is. Tips om dat te controleren, lees je op de pagina Tweedehands elektrische auto kopen.

Terug naar boven

Deze site gebruikt alleen cookies om te meten, je bezoek is dus anoniem.