Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Cijfers over afvalscheiding

Nederlanders scheiden de helft van hun afval: onder meer glas, gft, papier en steeds vaker ook plastic. Dat is maar goed ook, want afvalscheiding spaart grondstoffen en energie. En daarmee het milieu. Als veel afval gescheiden wordt, kan bovendien je lokale afvalstoffenheffing omlaag. 

afvalscheiding-2012.png

Gescheiden inleveren van afval spaart grondstoffen en energie uit, en voorkomt veel milieuvervuiling. Elke kilo afval die niet naar de verbrandingsoven gaat bespaart de gemeenschap 5 cent.

Tips afval scheiden

  • 1

    De helft van het huishoudelijke afval wordt gescheiden ingezameld. Dat kan omhoog naar 80 procent.

  • 2

    Kijk op de afvalscheidingswijzer hoe je een product gescheiden kunt inleveren. Handig als je even niet weet in welke bak iets moet.

  • 3

    De afvalscheidingswijzer is ook beschikbaar als app op je telefoon. Download de wijzer voor Android of Apple

De helft van het afval gescheiden

Nederlanders zorgen voor bijna 500 kilo afval per persoon. Daarvan scheiden huishoudens iets meer dan de helft: 51 procent. We staan daarmee op een vierde plaats binnen de EU, achter Duitsland (65 procent), Oostenrijk (62 procent) en België (57 procent).

Infographic afvalscheiding. Je kunt meer afval scheiden dan je denkt.

Bekijk de uitvergroting van de graphic over afvalscheiding

Afvalscheidingswijzer

Twijfel je weleens in welke bak je afval hoort? De Afvalscheidingswijzer maakt afval scheiden een stuk makkelijker. Vul bijvoorbeeld in dat je een videoband, pizzadoos of yoghurtpak wilt weggooien en vind de juiste bak. De app is voor Android en Apple beschikbaar. De Afvalscheidingswijzer werkt ook zonder downloaden

Scheiding huishoudelijk afval per persoon

In Nederland produceren we bijna 500 kilogram huishoudelijk afval per persoon. Daarvan werd in 2013 247 kilo gescheiden ingeleverd: 63 kilo via de milieustraat (grof tuinafval, bouw- en sloopafval) en 175 kilo in diverse afvalstromen. In de tabel hieronder geven we de belangrijkste stromen, daarnaast worden ook nog bijvoorbeeld bruikbaar huisraad en schone grond tot het gescheiden ingeleverde afval gerekend.

Dat betekent dat er jaarlijks ook 242 kilo afval per persoon ongescheiden bij het vuilnis belandt. Daarin zit 32 kilo grof huishoudelijk afval (via milieustraat of ophaaldienst grofvuil ingeleverd), en 210 kilo restafval in de grijze container.

Gescheiden ingeleverd: per persoon per jaar (2013)

beweeg de tabel van links naar rechts

Soort afval Totaal gewicht Waarvan gescheiden ingezameld (percentage) Naar restafval
Gft 154 kilo 75 kilo (48%) 80 kilo
Oud papier en karton 76 kilo 55 kilo (73%) 21 kilo
Verpakkingsglas 21 kilo 10 kilo
Verpakkingsplastic 7 kilo 18 kilo
Verpakkingsmetaal (Drankblikjes, verf, conserven) 5 kilo
Elektrische apparaten, spaarlampen en ledlampen 15 kilo 8 kilo (54%) 2 kilo
Textiel 13 kilo 4 kilo (31%) 9 kilo
Klein chemisch afval 1,4 kilo 1,2 kilo (83%) 0,2 kilo

Toelichting

Van de verpakkingsmaterialen (glas, plastic en metaal) is geen recyclingspercentage voor huishoudens te geven omdat de verpakkingen in het restafval vervuild zijn met ander afval en voedselresten. Het getal 'naar restafval' is dus te hoog. Het getal van papier/karton is zowel voor verpakkingen als voor kranten/tijdschriften en sanitair papier.

Bij verpakkingsmetaal wordt 90 procent van het gerecyclede blik uit het (verbrande) restafval gehaald. Dit wordt dus niet gescheiden ingezameld, maar wel gerecycled. Een getal in de kolom 'naar restafval' zetten is derhalve niet zinnig. Van het totale verpakkingsmetaal (dus ook van bedrijven) werd in 2013 93 procent gerecycled.

Behalve verpakkingsmetaal produceren huishoudens ook ander metaalafval. Daarvan is echter geen hoeveelheid bekend (per hoofd van de bevolking), vandaar dat dit niet in de tabel staat vermeld. 

Van circa 30 procent (4,5 kg per persoon per jaar) van de weggegooide elektrische apparaten is het onduidelijk waar het blijft.

De cijfers over klein chemisch afval zijn een gemiddelde over 3 jaar.

Afvalscheiding kan fors omhoog

De helft van het huishoudelijk afval wordt gescheiden ingezameld. Maar van de andere helft van het afval dat via de vuilniszak of rolcontainer bij het restafval belandt en naar de verbrandingsoven gaat, is ook nog veel opnieuw te gebruiken. De Nederlandse beleidsdoelstelling is om in 2020 in totaal 75 procent van het huishoudelijk afval te scheiden. Op papier is dat haalbaar. Sterker nog uit berekeningen van Milieu Centraal blijkt dat in theorie ruim 80 procent van het huishoudelijk afval te recyclen is. Bij afvalscheiding is dus nog een wereld te winnen.

Uit de onderstaande tabel blijkt dat in Nederland buiten de 247 kg die we nu al gescheiden inzamelen, nog ongeveer 160 kg gescheiden ingezameld kan worden. Dit zou een scheiding van ruim 80 procent van het huishoudelijk afval betekenen, 30 procent meer dan wat we nu doen.

Afval (in kg pppj)
Huidig gescheiden afval (50% van totaal) 247
Mogelijk extra te scheiden 159
Waarvan restafval:
GFT-afval 74
Papier/karton, herbruikbaar 20
Kunststoffen, verpakkingen 14
Kunststoffen, niet-verpakkingen 9
Glas (verpakkings-) 8
(non)ferro 8
Textiel herdraagbaar/recyclebaar 4
overige, elektrische apparaten 2
Waarvan gemengd grof huishoudelijk afval 21
Theoretisch mogelijk om te scheiden 416 (83%)
Totaal afval 489 (100%)

Tabel: Afvalsoorten in 2013, ruimte voor meer gescheiden inzameling

In theorie zou dit percentage nóg verder omhoog kunnen. In 2013 werden drinkpakken bijvoorbeeld nog niet gescheiden ingezameld. Sinds 2015 gebeurt dat in steeds meer gemeentes wel (zie www.hedra.nl): begin 2016 is het al 80 procent van alle gemeentes. Als ze dat allemaal zouden doen zou er weer 6 kg uit het restafval kunnen. Luiers kun je in bijna geen enkele gemeente gescheiden inleveren, maar wellicht dat ook daar verandering in komt. Dit zou weer 10 kg minder restafval betekenen.

Fabels over afvalscheiding

"Na gescheiden inzameling, gaat al het afval weer op een hoop."

Nee, dit is een fabeltje. Het is namelijk veel goedkoper om gescheiden afval te verwerken, dan een hoop gemengd afval.

Heel soms worden partijen apart ingezameld afval wel afgekeurd, maar dat is dat omdat ze teveel zijn vervuild. Dan kunnen ze niet meer gescheiden worden verwerkt.

"Gft scheiden is flauwekul."

Niet juist. Soms is het groente- fruit- en tuinafval (gft) te vervuild om gescheiden te worden verwerkt, of is er bijna geen gft-afval (omdat bewoners geen tuin hebben bijvoorbeeld). Maar dat betekent niet dat de inzameling op andere plaatsen zinloos is.

Zeker in dorpen en wijken met laagbouw is gft-inzameling een groot succes. Een flink deel wordt eerst vergist, om er biogas uit te maken. Composteerbedrijven maken er daarna schone compost van, die onder meer gebruikt wordt voor het verbeteren van de grond in plantsoenen.

"Gft scheiden is helemaal niet beter voor het milieu."

Dit is wel én niet waar. Het is niet mogelijk om vast te stellen wat beter is voor het klimaat: het verbranden of composteren van gft-afval. Toch zijn er goede redenen om gft gescheiden in te zamelen: 

  • Gft gescheiden inzamelen en composteren is goedkoper dan het samen met het restafval verwerken. Dit scheelt weer in de gemeentebelasting die je als consument betaalt voor afvalverwijdering.
  • Gft-afval wordt steeds meer vergist. Dit levert een vorm van hernieuwbare energie op (biogas).
  • Van groente-, fruit- en tuinafval kan een goede kwaliteit compost gemaakt worden. Dit wordt als grondverbeteraar en (kunst)mestvervanging gebruikt in land- en tuinbouw, in openbare groenvoorzieningen en bij particulieren. Hierdoor hoeft er minder veen afgegraven te worden, en is er minder energie nodig om kunstmest te produceren.
  • Als het gft-afval bij het gewone afval zou komen, komt Nederland afvalverbrandingsinstallaties (AVI's) te kort. Of er moet voor dit afval een andere, minder milieuvriendelijke, oplossing komen.

"Gft-bakken zijn schadelijk voor de gezondheid."

Uit onderzoek blijkt dat de schimmels in een gft-bak geen risico vormen, mits de gft-emmer in huis minimaal één keer per week wordt geleegd en schoongemaakt. Het risico is natuurlijk nog kleiner als de gft-bak buiten staat.

Beleid en regels

Het Nederlandse afvalbeleid is vastgelegd in het tweede Landelijk afvalbeheersplan (LAP). Dit loopt van 2009 tot en met 2021. Een aantal doelstellingen daaruit zijn:

1. Het stimuleren van afvalscheiding.

2. Het verhogen van de recycling van huishoudelijk afval van 51 procent in 2006 naar 75 procent in 2020.

3. Het reduceren van het storten van brandbaar restafval.

4. Het reduceren van 20 procent milieudruk voor elk van de volgende afvalstromen:

  • papier en karton;
  • textiel;
  • bouw- en sloopafval;
  • organisch afval / voedselresten;
  • aluminium;
  • PVC;
  • grof huishoudelijk afval.

Meer informatie

  • Er zijn regels en beleid over afval en afval scheiden. Informatie vind je op www.rwsleefomgeving.nl.
  • Bedrijven moeten zelf zorgen dat ze hun afval scheiden en gescheiden laten afvoeren. Informatie over de regels is te vinden op www.rijksoverheid.nl. Inzamelaars van bedrijfsafval zijn te vinden op internet; zoek bijvoorbeeld naar 'bedrijfsafval laten ophalen'.
  • Op www.rwsleefomgeving.nl staan voor verschillende soorten afval (bijvoorbeeld papier, glas en GFT) zogeheten Afvalstoffenkaarten. Daarin is te lezen wat je als bedrijf met dit afval aan moet.
Terug naar boven