Energierekening

Man staat bij thermostaat. Bekijk hoe je energierekening er uit ziet en waar je op kunt besparen.
Check je energierekening Hoe ziet jouw energierekening er in 2022 uit? Vul 8 vragen in en ontdek of jij meer of minder betaalt dan vorig jaar.
In 2022 ziet de energierekening er voor het ene huishouden heel anders uit dan voor het andere. Heb je in 2021 vóór juli met je energiebedrijf een doorlopend contract afgesloten met een looptijd van 2 jaar of langer? Dan lijkt je energierekening op die van vorig jaar. Heb je een variabel contract, of heb je na september 2021 een nieuw contract afgesloten? Dan betaal in je 2022 fors meer dan vorig jaar. Milieu Centraal geeft inzicht in je energierekening.

Halverwege 2021 zijn de energieprijzen flink gaan stijgen. Vooral vanaf november 2021 zijn de prijzen veel hoger dan eerder. Maar niet voor iedereen. De verschillen zijn groot. Heb je in januari 2022 een nieuw contract moeten afsluiten, dan betaal je veel meer dan het jaar ervoor. Maar heb je nog een contract uit 2021 met vaste tarieven en loopt dat nog een tijd door, dan verandert er niets voor je. Milieu Centraal zet 5 situaties en soorten contracten op een rij.

Op de kosten voor gas en stroom kun je flink besparen. Bijvoorbeeld door te isoleren, slim te verwarmen en zuinige apparaten te gebruiken.

De energieprijzen in jouw situatie

01

Je hebt vóór 1 juli 2021 een doorlopend contract afgesloten met een looptijd van 2 jaar of langer (dit geldt voor ongeveer 40 procent van de huishoudens).

Jouw energierekening is gebaseerd op de prijzen van vóór de forse prijsstijgingen. Je betaalt in 2022 ongeveer 0,80 euro per kubieke meter gas en 0,15 euro per kWh stroom (inclusief energiebelastingen en btw). Voor gas is dat vrijwel hetzelfde als vorig jaar. Voor stroom is het zo’n 7 cent minder, omdat er in 2022 een lagere energiebelasting voor stroom is.

02

Je hebt vóór 1 juli 2021 een vast contract afgesloten dat in 2022 afloopt.

Tot de einddatum van het contract betaal je nog de lage energieprijzen van 2021: ongeveer 0,80 euro per kubieke meter gas en 0,15 euro per kWh stroom (inclusief energiebelastingen en btw). Daarna ga je waarschijnlijk fors meer betalen. Voor nieuwe contracten die in januari 2022 zijn afgesloten is de gemiddelde prijs 40 cent per kWh en 1,74 euro per kuub gas (meer over gemiddelde energieprijs nieuwe contracten). 

03

Je hebt tussen 1 juli en 1 oktober 2021 een jaarcontract afgesloten met een vast tarief (dit geldt voor een relatief klein aantal huishoudens).

Jouw energierekening is gebaseerd op energieprijzen die liggen tussen het in verhouding lage prijspeil van begin 2021 en het hoge prijspeil vanaf oktober 2021. Je betaalt tot de einddatum van je contract tussen de 0,80 en 1,10 euro per kubieke meter gas en tussen de 0,15 en 0,20 euro per kWh stroom (inclusief energiebelastingen en btw). Wat je na afloop van je contract (in de tweede helft  van 2022) gaat betalen, is nog niet te voorspellen.

04

Je hebt een variabel contract waarbij de tarieven op 1 januari en 1 juli veranderen, of per kwartaal (ongeveer 44 procent van de huishoudens had in 2021 zo'n variabel contract).

In het eerste halfjaar of eerste kwartaal van 2022 betaal je gemiddeld tussen de 1,12 en 1,54 euro voor een kubieke meter gas (met uitschieters naar 2 euro). En tussen de 0,25 en 0,29 euro per kWh stroom (alle prijzen inclusief energiebelastingen en btw). De gemiddelde prijs voor 2022 is niet te bepalen, dat hangt af van de hoogte op 1 april en 1 juli.

05

Je hebt een volledig nieuw contract afgesloten bij een energiebedrijf. Je bent bijvoorbeeld starter op de woningmarkt of jouw energiebedrijf is failliet gegaan waardoor je moest overstappen (naar schatting minder dan 5 procent van de huishoudens).

De gemiddelde energieprijzen in januari 2022: tussen de 1,80 en 2,79 euro per kubieke meter gas en tussen 0,46 en 0,62 euro per kWh stroom (inclusief btw en energiebelastingen). De gemiddelde energieprijzen in 2022 zijn voor dit soort contracten niet te voorspellen.

Wat staat er op je energierekening?

Op je energierekening vind je de volgende kosten:

  • De kosten voor de energie die je daadwerkelijk verbruikt
  • De vaste kosten van het energiebedrijf
  • Netbeheerkosten
  • Vermindering energiebelasting

Hierna lees je meer over deze kosten.

Kosten voor verbruik

Dit is wat je betaalt voor de kilowatturen stroom en kubieke meters gas die je verbruikt. Deze kosten worden ook wel variabele kosten of leveringskosten genoemd. Op de energierekening zie je ze staan onder het kopje levering of verbruik. Het bedrag (tarief) voor een kilowattuur (kWh) stroom en kubieke meter (m3) gas verschilt per energiebedrijf en per soort contract (variabel, vast). In 2022 speelt ook de ingangsdatum van een vast contract een grote rol in welke prijs je betaalt (zie boven). Alle bedragen hieronder zijn inclusief btw.

Stroomprijs per kWh

Het tarief van een kWh stroom varieert in 2022 tussen de 15 en 62 cent, afhankelijk van je contract. Daarvan is 8 cent voor de energiebelasting en ODE, en de rest voor de elektriciteit zelf (de marktprijs). De energiebelasting en ODE waren vorig jaar hoger, 15 cent per kWh. De overheid heeft de energiebelastingen op stroom in 2022 met 7 cent per kWh verlaagd, als tegemoetkoming voor de hoge energieprijzen.

Gasprijs per m3

Het tarief van een m3 gas varieert in 2022 tussen de 80 cent en 2,79 euro, afhankelijk van je contract. Daarvan is 54 cent voor de energiebelasting en ODE.

Marktprijs

De marktprijs is de prijs die het energiebedrijf voor 1 m3 gas en 1 kWh stroom rekent. Het energiebedrijf mag deze prijs zelf bepalen: de prijs verschilt dus per energiebedrijf. Het wordt ook wel 'kale prijs' of variabel leveringstarief genoemd. Over de marktprijs betaal je 21% btw.

Energiebelasting en opslag duurzame energie

De overheid heft belasting op stroom en gas. Daardoor wordt energie duurder. De overheid hoopt dat je daardoor zuiniger met energie omgaat. De overheid bepaalt hoe hoog de belasting is, het energiebedrijf heeft hier geen invloed op.

Er zijn 2 belastingen op energie:

  • de energiebelasting
  • de opslag duurzame energie (ODE). Het geld van de ODE wordt gebruikt om de productie van duurzame energie te stimuleren. 

Over de energiebelasting en ODE betaal je 21% btw.

Tijdelijk lagere btw

Het kabinet wil de btw op energie (aardgas, elektriciteit en stadsverwarming) vanaf 1 juli dit jaar voor een halfjaar verlagen van 21% naar 9%. Door deze maatregel daalt de energierekening (voor een huishouden met een gemiddeld verbruik) in dit half jaar met ongeveer € 140.

Vaste kosten energiebedrijf

Jouw energiebedrijf rekent vaste kosten voor het leveren van gas en stroom. Dit heet vastrecht of vaste leveringskosten. Hiervan betalen ze bijvoorbeeld hun bedrijfskosten en administratie. Het energiebedrijf mag deze vaste kosten zelf bepalen. Gemiddeld betaal je € 72 voor gas en € 73 voor stroom, bij elkaar is dat € 145. Maar de verschillen zijn groot: bij de goedkoopste aanbieder betaal je bij elkaar zo’n € 60, bij de duurste zo’n € 200.

Netbeheerkosten

Op de energierekening staan ook netbeheerkosten. Dit zijn de kosten voor je aansluiting, de meter en het transport van energie. Gemiddeld betaal je in 2022 € 457 aan netbeheerkosten (€ 266 voor elektriciteit en € 191 voor gas). Op deze kosten heb je geen invloed: de netbeheerder in jouw regio stelt deze kosten vast.

Netbeheerkosten worden ook wel netwerkkosten of capaciteitstarief genoemd. De kosten zijn opgebouwd uit: vastrecht net, capaciteitstarief, periodieke aansluitvergoeding en meterhuur.

Hoog of laag gasverbruik? Ander bedrag

Gebruik je minder dan 500 m3 gas per jaar? Dan betaal je een lager bedrag aan netbeheerkosten voor gas. Gebruik je 4.000 m3 of meer, dan betaal je juist meer. De netbeheerder bekijkt wel of je langere tijd meer of minder gas . Als je een keer een jaar wat meer of minder gebruikt, past de netbeheerder het bedrag dus niet meteen aan (ook niet als dit komt door een koude of warme winter).

De netbeheerder berekent het 'standaard-jaarverbruik'. Dat is je gasverbruik gecorrigeerd voor de buitentemperatuur.

Vermindering energiebelasting

De vermindering energiebelasting (of: teruggaaf energiebelasting) is een vast bedrag dat ieder huishouden met een elektriciteitsaansluiting terugkrijgt van de belastingdienst. Het bedrag is onafhankelijk van hoeveel energie je verbruikt. Op de energierekening wordt het meestal afgetrokken van de variabele leveringskosten voor stroom (het verbruik). Als je heel weinig stroom en gas verbruikt, krijg je meer energiebelasting terug dan je betaalt.

Het bedrag dat je in 2022 terugkrijgt is € 824,77 (inclusief btw). Dat was in 2021 € 558,56. De overheid heeft de teruggave van de energiebelasting 2022 verhoogd, als tegemoetkoming voor de hoge energieprijzen.

Waarom krijg je een vast bedrag terug? De overheid ziet een deel van het energieverbruik als basisbehoefte: je kunt niet zonder. Over dat deel betaal je daarom geen belasting.

Eenmalige energietoeslag lage inkomens

Omdat de prijs van energie zo is gestegen, krijgen huishoudens met een laag inkomen (rond bijstandsniveau) in 2022 eenmalig een energietoeslag van € 800 per huishouden. Ze kunnen deze energietoeslag aanvragen bij de gemeente. Het kabinet en gemeenten streven ernaar om de toeslag zo snel mogelijk uit te keren. 

Andere posten op je energierekening

Op je energierekening staat ook nog de Correctiefactor gas. Dit is een correctie die het energiebedrijf toepast omdat niet al het gas dezelfde ‘calorische waarde’ heeft (en dus niet dezelfde hoeveelheid warmte levert). Het energiebedrijf weet welke gasmix jij krijgt en past daarop de correctiefactor toe. Bij slimme meters wordt ook een temperatuurcorrectie toegepast: door warmte zet gas uit en neemt de calorische waarde af.

Doe de check Zo ziet je energierekening eruit Wat betaal je voor de geleverde gas en stroom, vaste kosten, energiebelastingen en netbeheerkosten? Vul je gegevens in en check hoe jouw energierekening is opgebouwd. Check je energierekening

Vast of variabel contract

Je kunt het tarief voor een m3 gas en een kWh stroom voor 1 of meer jaren vastzetten, maar je kunt ook kiezen voor een variabel tarief. Bij een vast tarief heb je zekerheid dat de marktprijs tijdens die periode gelijk blijft. De belastingen en netbeheerkosten kunnen wel wijzigen. Bij een variabel tarief kan het energiebedrijf de marktprijs regelmatig aanpassen, bijvoorbeeld elk kwartaal of half jaar. De prijs kan dan omhoog of omlaag gaan.

De overheid stelt de belastingen vast, daar heeft jouw energiebedrijf dus geen invloed op. De overheid past de belastingen meestal aan op 1 januari en/of 1 juli. De netbeheerders passen de kosten voor het netbeheer jaarlijks aan op 1 januari.

Tips om energie te besparen

01

De beste manier om je energierekening omlaag te brengen is: minder energie verbruiken. Wil je weten hoe jij scoort in vergelijking met anderen? Doe de check op Vergelijk je energieverbruik.

02

Doordat gas steeds duurder wordt, levert het nóg meer op om de isolatie van je huis te verbeteren. Veel huizen hebben nog geen spouwmuurisolatie en vloerisolatie. Kijk op Isoleren en besparen hoeveel je in jouw huis kunt besparen.

03

Slim verwarmen kost bijna niets en je kunt er honderden euro's mee besparen. Doe bijvoorbeeld deuren in huis dicht en verwarm alleen de kamers waar je bent. Bekijk alle bespaartips voor verwarming.

04

Check eens hoeveel stroom je apparaten verbruiken: kies voor een zuinige koelkast of wasdroger, draai overal ledlampen in en doe grote stroomslurpers de deur uit.

Energiebedrijven vergelijken

Het kan voor je kosten de moeite waard zijn om energiemaatschappijen te vergelijken. Maar staar je niet blind op het tarief per kWh of m3 en ook niet op de vaste kosten. Het ene energiebedrijf rekent hogere vaste kosten, en wat lagere kosten per kWh stroom en m3 gas. Het andere energiebedrijf doet het andersom: lagere vaste kosten en wat hogere kosten voor gas en stroom. De verschillen tussen energiebedrijven zijn wat betreft vaste kosten groot: bij de goedkoopste aanbieder betaal je voor de vaste kosten bij elkaar zo’n € 60, bij de duurste zo’n € 200 per jaar. Als je weinig energie gebruikt, is het soms slimmer om voor lagere vaste kosten te kiezen.

Tip: vul jouw situatie in op 2 of 3 vergelijkingssites en kijk welke aanbieder er als beste uitkomt. Op alle sites kun je aangeven dat je voor groene stroom kiest. De meest groene keuze is groene stroom uit Nederland.

Gemiddelde prijs januari 2022

Het CBS heeft berekend wat in januari 2022 de gemiddelde gas- en stroomprijs was voor nieuwe contracten. De gemiddelde prijs was:

  • 40 cent voor 1 kilowattuur (kWh) stroom
  • 1,74 euro voor 1 kubieke meter (m3) gas

Het gaat hierbij dus om in januari 2022 nieuw afgesloten contracten. Het CBS heeft géén rekening gehouden met de tarieven van eerder afgesloten contracten. De gemiddelde prijs is dus niet het gemiddelde van wat alle huishoudens in Nederland samen betalen.

Bekijk voor meer informatie het nieuwsbericht van CBS van 18 februari 2022 en het CBS-rapport over de energierekening in januari 2022.

Berekenen van besparingen over langere termijn

Voor het berekenen van besparingen over een langere termijn (15 tot 25 jaar, bijvoorbeeld door isolatie, een warmtepomp, zonnepanelen, zuinige apparaten of een elektrische auto) gebruikt Milieu Centraal de energieprijzen die het PBL voor 2030 voorspelt. Dit is 22 cent per kWh en 1 euro per m3 gas. De reden is dat deze besparingen niet eenmalig zijn, maar ieder jaar weer terugkeren. In de jaren waarin de energieprijs (veel) hoger is, bespaar je uiteraard ook meer. Lees meer over de Energieprijzen voor besparingen.

Vragen over de energierekening